Cleantech, niet enkel een meerkost!

Cleantech is een verzamelnaam. Het verschil met andere verzamelnamen zoals milieutechnologie of groene technologie ligt in het feit dat Cleantech vertrekt vanuit de markt van vraag en aanbod. Het is niet voldoende om “Clean” te zijn, de technologie dient ook extra voordeel aan een product of dienst te geven. Groene producten die veel duurder zijn of die van de consument een extra inspanning vragen in vergelijking met traditionele producten, behoren niet tot de groep van Cleantech producten. Technologische veranderingen of (tijdelijke) overheidsondersteuning kunnen dit wel veranderen.

Dit kan geïllustreerd worden via volgend voorbeeld. De productie uit zonne-energie is een duidelijk voorbeeld van Cleantech. Deze technologie bestaat al lang, maar in functie van de hoge energieprijzen kunnen we spreken van een potentieel kostenvoordeel ten opzichte van conventionele alternatieven. Zonne-energie zal dus op termijn niet afhankelijk blijven van beleidsondersteuning. Investeringen in de verdere ontwikkeling en uitbating van energieproductie uit zonne-energie nemen dan ook snel toe.
Groene stroom afkomstig van windmolens en zonnecellen is uiteraard typevoorbeelden van cleantech. Daarnaast zijn er uiteraard een heel aantal ‘intermediaire’ cleantech toepassingen zoals hybride auto’s, recyclage van afvalstoffen, reductie van CO2, efficiëntie-verhogende technologieën waardoor het grondstofverbruik vermindert en dergelijke.

Traditioneel wordt er een onderscheid gemaakt tussen “end-of-pipe” of zuiveringstechnologieën die aan bestaande productieprocessen worden toegevoegd om de milieugevolgen van de productie te beperken en tussen “clean technologies” die eerder vertrekken van een preventieve en geïntegreerde benadering van het vervuilingsprobleem. End-of-pipe technologieën worden ontwikkeld om bestaande milieuproblemen op te lossen en tegemoet te komen aan de milieuwetgeving. Cleantech kan beschouwd worden als de volgende stap waar de technologie (als onderdeel van het productieproces) wordt gebruikt om toegevoegde waarde te creëren (=marktbenadering) met als surplus een milieuvoordeel.

Algemeen kan men stellen dat cleantech beoogt het oude principe ‘cradle to grave’ om te buigen tot ‘cradle to cradle’ waarbij iets wat vroeger als afval bekeken werd nu omgevormd wordt tot een grondstof of energie